Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αφιερώματα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αφιερώματα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Παρασκευή 26 Απριλίου 2024

Μια πόλη ένας πίνακας

 “Ένας Γερμανός αξιωματικός έδειξε στον Πικάσο τον πίνακα αυτόν και τον ρώτησε: δικό σας έργο; «Όχι, δικό σας!» ήταν η απάντηση…

Όταν στις 26 Απριλίου 1937, στα πλαίσια του Ισπανικού Εμφυλίου Γερμανοί και Ιταλοί πιλότοι βομβάρδισαν την κωμόπολη Guernica στη χώρα των Βάσκων της Ισπανίας, ο Pablo Picasso βρήκε στο τραγικό αυτό γεγονός, το οποίο κόστισε τη ζωή σε 1,650 ανθρώπους και ισοπέδωσε το 70% της πόλης, μια πηγή έμπνευσης. Ο λόγος για το έργο του, Guernica, το οποίο περιγράφει την απανθρωπιά, τη βιαιότητα και τη φρίκη του συγκεκριμένου πολέμου, αλλά και όλων των πολέμων.

Από το 1936 έως το 1939 η Ισπανία αντιμετώπισε έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο: ο δικτάτορας Franco εναντίον των δημοκρατικών δυνάμεων. Οι Βάσκοι, στο βορρά της χώρας, ήταν από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τους εθνικιστές του Franco, καθώς αντιστέκονταν σθεναρά και συνεργάζονταν με τη δημοκρατική κυβέρνηση της Μαδρίτης. Όταν, λοιπόν, την άνοιξη του 1937, οι εθνικιστές θέλησαν να καταλάβουν επιτέλους τον ατίθασο βορρά, η Guernica θεωρήθηκε εξαρχής το μεγαλύτερο εμπόδιο για την κατάληψη της στρατηγικής πόλης Bilbao.

Η μικρή αυτή κωμόπολη, με τους 5.000 μόνιμους κατοίκους, αλλά και τους χιλιάδες δημοκρατικούς πρόσφυγες, βρισκόταν σε στρατηγικό σημείο πάνω στο δρόμο για το Bilbao. Επιπλέον, η Guernica ήταν σημαντική για τους Βάσκους γιατί στο κέντρο της πόλης υπήρχε μια βελανιδιά, κάτω από την οποία συνήθιζε να συνεδριάζει η Βουλή τους.

Κυριακή 2 Απριλίου 2023

ο Μενούσης





Ο λαός, πάντα έβρισκε έναν μαγικό τρόπο να περνάει στις επόμενες γενιές τις ιστορίες του, και ίσως ο πιο μαγικός να είναι μέσα από ήχους και στίχους, κοντολογίς μέσα από τραγούδια. Μπορεί οι ιστορίες αυτές να μην είναι αμιγώς αληθινές, είναι όμως έντονες και εξυπηρετούν τον ιερό σκοπό της μη επανάληψης των λαθών του παρελθόντος. Μια τέτοια ιστορία, αφηγείται και το τραγούδι “Ο Μενούσης”, το οποίο έχει περάσει στη λαϊκή μας παράδοση, έχει εμπνεύσει διασκευές σε συνθέτες μη παραδοσιακής μουσικής (Γιώργος Κατσαρός, Βαγγέλης Παπαθανασίου κ.ά.) και επιχειρήθηκε ακόμη και κινηματογραφική μεταφορά του στη δεκαετία του ’60 («Ο Μενούσης», σκηνοθεσία Βασίλης Κονταξής, 1969).
Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 2023

Θέλει νικήσουν οι Μεγάλες Ουσίες / Η κηδεία του Σολωμού στην Κέρκυρα

 

 


Σαν σήμερα πριν από 165 χρόνια η σορός του τάφηκε στην Κέρκυρα και όμως άρχισε, θαρρείς, ο θρίαμβός του. Ήταν 10 Φλεβάρη του 1857, ημέρα Κυριακή. Την παραμονή, 9 Φλεβάρη 1857, ημέρα του θανάτου του, η Κέρκυρα ζούσε την αρχή της αθανασίας του.

Ο πατέρας της νεοελληνικής λογοτεχνίας Διονύσιος Σολωμός, «Ελεύθερος Πολιορκημένος» στη ζωή του θαρρείς κι αυτός ο ίδιος, τις πρωινές ώρες εκείνου του Σαββάτου 9ς Φλεβάρη 1857 έκλεινε για πάντα τα μάτια του στην Κέρκυρα, αφού φώτισε αιώνια τα δικά μας για τις «Μεγάλες Ουσίες» της ζωής και μας άφησε με τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» του για το έπος του Μεσολογγιού μιαν αθάνατη παρακαταθήκη-κάλεσμα: «Πάντ' ανοιχτά πάντ' άγρυπνα τα μάτια της ψυχής».

Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 2023

Δημήτριος Σκορδίλης

 
 
Η αρχή της ανάρτησης των σπάνιων αυτών ηχογραφήσεων γίνεται με την δημοσίευση του αρχειακού υλικού που κατέγραψε ο ερευνητής James Νοτόπουλος το έτος 1953 κυρίως στην δυτική Κρήτη. Στην 9η μπομπίνα λαμβάνει μέρος ο Δημήτριος Σκορδιλης, αφηγηματικά ριζίτικα τραγουδια

Σπάνιος «Ερωτόκριτος» από τον γερο-Καζάνη (1954)

 από την πολύ καλή σελίδα Κρητική δισκογραφία

Στην παρούσα δημοσίευση παρουσιάζεται σπάνια ηχογράφηση Ερωτόκριτου με τον Γεώργιο Εμμ. Βάρδα ή Καζάνη από τον Κρούστα Μεραμπέλλου. Πρόκειται για σημαντική αλλά μη δημοσιευμένη ηχογράφηση, ενδεχομένως εξαιτίας της μεγάλης απόκλισης* στην απόδοση των στίχων από τον Γεώργιο Βάρδα, ο οποίος τραγούδησε με δικό του τρόπο, σε ρυθμό 6/8, στίχους από την Ενότητα Α (Αρετούσα: 1609-1616), πάνω σε μία αρκετά ελεύθερη απόδοση του παραδοσιακού σητειακού σκοπού του Ερωτόκριτου.

Η ηχογράφηση αυτή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της μεγάλης επιτόπιας καταγραφής που έκανε στην Κρήτη ο Ελβετός μουσικολόγος Samuel Baud-Bovy, μαζί με το επιτελείο του, την άνοιξη του 1954.

Τρίτη 31 Ιανουαρίου 2023

η Γέφυρα του Αδάμ

Η Γέφυρα του Αδάμ στο παρελθόν αποτελούσε τη μεγαλύτερη φυσική λωρίδα γης που συνέδεε δύο νησιά και ήταν βατή με τα πόδια μέχρι το 1480 μ.Χ. Η Γέφυρα του Αδάμ είναι μια σειρά από αμμώδης βραχονησίδες και ξέρες με μήκος περίπου 16 ναυτικά μίλια, στο στενό μεταξύ Ινδίας και της Σρι Λάνκα (παλιότερα γνωστή σαν Κευλάνη). Όλοι μας λίγο πολύ την έχουμε ακούσει να τη μνημονεύει ο Νίκος Καββαδίας στο ποίημα Kuro Siwo σαν όριο της Ινδίας, ως τόπο μακρινό...

Πέμπτη 5 Ιανουαρίου 2023

οι καλικάντζαροι στη λαϊκή παράδοση

Οι Καλικάντζαροι, τα εύθυμα και άτακτα δαιμόνια, που αφήνουν για λίγο την κατοικία τους στα έγκατα της γης και ανεβαίνουν στην επιφάνειά της, για να πειράξουν τους ανθρώπους, εμφανίζονται το Δωδεκαήμερο. Το Δωδεκαήμερο, λαογραφικός όρος που τον χρησιμοποιούν οι Έλληνες από τα βυζαντινά χρόνια, αρχίζει την πρώτη μέρα των Χριστουγέννων και τελειώνει την παραμονή των Θεοφανίων. Είναι μια συνεχής αλυσιδωτή γιορτή, μια περίοδος που χαρακτηρίζεται από θρησκευτική κατάνυξη και πολλά έθιμα. Τις μέρες αυτές, τοποθετημένες μέσα στη καρδιά του χειμώνα, το σπίτι με τα βρασμένα καινούργια κρασιά, τις φρέσκες ρακές, το μπόλικο χοιρινό κρέας και τις μεγάλες φωτιές στο τζάκι, γινόταν μια αληθινή ζεστή φωλιά, που γεννούσε διάθεση για χαρά, τραγούδι, χορό και γλέντι. Θεωρείται όμως και επικίνδυνη περίοδος, επειδή τις νύχτες, που είναι και οι μεγαλύτερες του έτους, κυκλοφορούν στους δρόμους και στα χαλάσματα κάθε νύχτα οι τρομεροί Καλικάντζαροι και πειράζουν τους ανθρώπους, όπως έλεγαν οι γιαγιάδες τα παλιά χρόνια στα εγγονάκια τους, για να κάθονται ήσυχα. Έρχονται την παραμονή των Χριστουγέννων και φεύγουν τα Θεοφάνεια. Αλλά τι είναι οι Καλικάντζαροι;


Τρίτη 27 Σεπτεμβρίου 2022

Έκθεσις της Κεντρικής Επιτροπής διαπιστώσεως Ωμοτήτων εκ Κρήτη


 Η έκθεση συντάχθηκε μετά από αυτοψία που πραγματοποιήθηκε από τις 29 Ιουνίου έως και 6 Αυγούστου 1945. Η «Κεντρική επιτροπή διαπιστώσεως ωμοτήτων εν Κρήτη» ήταν:

  • Νίκος Καζαντζάκης, λογοτέχνης
  • Ιωάννης Κακριδης, καθηγητής πανεπιστημίου
  • Ιωάννης Καλιτσουνάκης, καθηγητής Πανεπιστημίου
  • Κωνσταντίνος Κουτουλάκης ως βοηθητικό μέλος της επιτροπής και φωτογράφος

 Μπορείτε να κατεβάσετε ολόκληρη την έκθεση εδώ.

Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου 2022

η γιαγιά μου η Έλλη

 

Η γιαγιά μου Έλλη γεννήθηκε γύρω στα 1886 στα Βουρλά της Ιωνίας. Το κανονικό της όνομα ήταν Ελένη – αυτό που έδωσαν και σε μένα – αλλά οι Βουρλιώτες συνήθιζαν πολύ ως υποκοριστικό του Ελένη το όνομα Έλλη. Το πατρικό της επίθετο ήταν Τενεκίδου και είχε ακόμη έναν αδελφό μεγαλύτερό της, το Μίλτο. Καταγόταν από πολύ καλή οικογένεια της πόλης, με συγγενείς που σπούδασαν στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης. Από την οικογένεια Τενεκίδου καταγόταν και η μητέρα του μεγάλου μας ποιητή Γιώργου Σεφέρη. Η γιαγιά μου έλεγε ότι ο εφοπλιστής Κιουζές-Πεζάς ήταν συγγενής της και ότι είχε ένα θείο πρέσβη, ο οποίος την καλούσε πολύ συχνά στο σπίτι του.

Δευτέρα 13 Ιουνίου 2022

Ο Βορόνωφ

 Η άφιξη στην Αθήνα του παγκοσμίως διάσημου ρώσου γιατρού Σεργκέι Βορονώφ (Ρωσία 1866-Ελβετία 1951), ειδικού στις μεταμοσχεύσεις γεννητικών αδένων από πιθήκους σε ανθρώπους, αποτέλεσε αντικείμενο σχολιασμού για την επιθεώρηση και το τραγούδι, που αντιμετώπισαν την περίφημη δράση του με ιδιαίτερο χιούμορ.
Εκτός από το συγκεκριμένο τραγούδι, που κυκλοφόρησε και σε άλλη μια εκτέλεση με τους Γιώργο Σαβαρή-Δημήτρη Φιλιππόπουλο (δίσκος Columbia Αγγλίας 8358, Αθήνα 1929), στη δισκογραφία των 78 στροφών καταγράφονται τέσσερις ακόμα ηχογραφήσεις: "Ο Βορονώφ" του Ιωάννη Ντάβου (δίσκος Odeon GA 1522, Αθήνα, 1930, με τον Γιώργο Βιδάλη), "Ο Βορονώφ" του Κώστα Σκαρβέλη, σε δυο εκτελέσεις, με τη Ρόζα Εσκενάζυ (δίσκος His Master’s Voice AO 2144, Αθήνα, 29/7/1934) και τη Μαρίκα Πολίτισσα (δίσκος Columbia DG 2120, Αθήνα, 1934) και το επιθεωρησιακό νούμερο του Δημήτρη Γιαννουκάκη σε μουσική Κώστα Γιαννίδη "Μετά τον Βορονώφ" (δίσκος Columbia DG 2051, Αθήνα, 1934) με τους Πέτρο Κυριακό - Γιώργο Καμβύση από την επιθεώρηση "Αλεπού", που πρωτοπαρουσιάστηκε από τον θίασο Πέτρου Κυριακού το 1934.

πηγή

Τρίτη 17 Μαΐου 2022

Το τελευταίο ταξίδι

 

O Δημοσιογράφος Αρης Χατζηστεφάνου, με τη βοήθεια του Γιάννη Αγγελάκα και της Όλιας Λαζαρίδου, ακολουθούν τα βήματα του Νίκου Καζαντζάκη σε δυο συναρπαστικά ταξίδια του Νίκου Καζαντζάκη στην Ιαπωνία, πριν και μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πέμπτη 12 Μαΐου 2022

Νεραϊδόσπηλιος: ο μύθος των νεράιδων και η μαγεία της φύσης

 Οδοιπορικό: Γιάννης Κορναράκης
πηγή

Το διώροφο σπήλαιο μέσα στο καταπράσινο Αστρακιανό φαράγγι

Τετάρτη 20 Απριλίου 2022

Οι μαυραγορίτες στην Κατοχή

Από τον οικονομικό στον πολιτικό και ένοπλο δωσιλογισμό
 πηγή

Τον πρώτο χρόνο της Κατοχής, το 1941-1942, όπου κυριαρχούν απόλυτα οι δυνάμεις του Άξονα σε όλη την Ευρώπη, στην Αθήνα έχει δημιουργηθεί ένα ευρύ δίκτυο Ελλήνων συνεργατών του κατακτητή που έχει κυρίως οικονομικό υπόβαθρο.
Μην ξεχνάμε ότι μεσολαβεί ο φονικός κατοχικός λιμός, οπότε έχουμε πολλούς εμπόρους,  βιομηχάνους και ανθρώπους που κινούνται γύρω από την αγορά γενικότερα, τη μαύρη αγορά αφού η επίσημη αγορά έχει καταρρεύσει.
Στα δίκτυα της μαύρης αγοράς ξεχωρίζουν κάποιοι μεγαλομαυραγορίτες, οι οποίοι συνεργάζονται στενά με τους Γερμανούς.